Pełnomocnik Rządu do Spraw Cyberbezpieczeństwa wydał rekomendację nr 2026-67a-10 dla sektora bankowości i infrastruktury rynków finansowych, przygotowaną razem z Urzędem Komisji Nadzoru Finansowego (KNF), w tym z CSIRT KNF, czyli zespołem reagowania na incydenty bezpieczeństwa komputerowego działającym przy KNF. Menedżerowie bezpieczeństwa, ryzyka ICT (technologii informacyjno-komunikacyjnych) i zgodności dostają w niej listę dowodów wdrożenia przepisów o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa (KSC) i unijnego rozporządzenia DORA o operacyjnej odporności cyfrowej sektora finansowego. Te dowody to mapa łańcucha usług ICT, test planu wyjścia od dostawcy i ćwiczenie z CSIRT KNF. Pozostałe podmioty KSC widzą, jak mogą wyglądać kolejne rekomendacje sektorowe.

Piętnaście stron uzupełnienia dla jednego sektora

Ministerstwo Cyfryzacji (MC) opublikowało rekomendację 17 listopada 2026 r. Dokument ma 15 stron, nosi datę „Warszawa, 17 listopada 2026 r.” i znak DC.WAC.5555.130.2026. Pełnomocnik wydał go na podstawie art. 67a ustawy z 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa jako sektorowe uzupełnienie rekomendacji ogólnej nr 2026-67a-9. Rekomendację ogólną ministerstwo opublikowało 16 października 2026 r. dla wszystkich podmiotów KSC; według strony MC podmiotów kluczowych i ważnych jest ponad 70 tys.

Bank ma więc dwa dokumenty jednocześnie. Strona ministerstwa zastrzega, że rekomendacja sektorowa nie zastępuje wymagań z przepisów prawa ani rekomendacji o charakterze ogólnym. MC zapowiada też, że to pierwsza z serii rekomendacji sektorowych.

Rekomendacja bankowa ma 17 sekcji. Obok tematów takich jak system nazw domen (DNS) i domeny, rozproszone ataki odmowy usługi (DDoS), ransomware czy kryptografia są w niej sekcje, w których widać sektor: tożsamość i sesje powiązane z fraudem, rejestr dostawców i podwykonawcy, interfejsy programistyczne aplikacji (API) i łańcuch dostaw oprogramowania, współpraca z CSIRT KNF. Osobne sekcje opisują wpływ modeli Frontier AI, czyli modeli sztucznej inteligencji (AI) o największych możliwościach, weryfikację wdrożenia i priorytety. W ocenie redakcji najwięcej mówią dwie ostatnie, bo zamieniają wymagania w to, co bank może pokazać nadzorowi albo audytorowi.

Rejestr prowadzony do raportu nie pomoże w awarii

Sekcja 9.1 dotyczy rejestru informacji, który banki prowadzą na podstawie DORA. Według tej sekcji rejestr może być podstawowym źródłem danych o zależnościach ICT, jeśli jest powiązany z funkcjami biznesowymi, ciągłością działania i obsługą incydentów. Dokument stwierdza też, że rejestr prowadzony wyłącznie na potrzeby raportowania szybko traci aktualność i nie wspiera decyzji podczas incydentu.

To zdanie zmienia miarę rejestru. Liczy się, czy zespół obsługujący incydent u dostawcy wyczyta z niego, które funkcje biznesowe od tego dostawcy zależą i jaki plan ciągłości je obejmuje. Rejestr przygotowany do raportu może być kompletny w dniu wysyłki i nieaktualny w dniu awarii.

Sekcja 17 robi z tego priorytety. Pierwszy to pełna mapa łańcucha usług ICT, drugi to ocena koncentracji.

Polityka nie dowodzi, że bank umie zareagować

Sekcja 16 zawiera tabelę przykładowych dowodów wdrożenia. Dokument stwierdza w niej, że samo istnienie polityki nie potwierdza zdolności reakcji. Bank, który na pytanie o reakcję pokazuje tylko politykę, nie spełnia więc tej miary.

Najmocniej widać to w priorytecie 17 d. Bank ma przetestować plan wyjścia dla co najmniej jednej usługi o wysokiej krytyczności, w tym pobranie danych, odcięcie integracji i zmianę poświadczeń. Każdą z tych trzech czynności da się wykonać i zmierzyć. Plan, którego nikt nie uruchomił, pokazuje tylko, że ktoś go napisał.

Punkt 17 e dotyczy usunięcia braków, które umożliwiają przejęcie dostępu uprzywilejowanego, trwałych tokenów, kluczy API lub systemów kopii zapasowych. W ocenie redakcji oba priorytety łączą się w praktyce, bo test wyjścia obejmuje zmianę poświadczeń, a punkt 17 e dotyczy ich ochrony przed przejęciem.

Rekomendacja ogranicza też ucieczkę w proporcjonalność. Proporcjonalność nie pozwala pominąć ryzyka bez oceny. Decyzja o niewdrożeniu środka ma zawierać ocenę ryzyka, opis zabezpieczeń zastępczych, termin ponownego przeglądu i wskazanie osoby, która akceptuje ryzyko. Odstępstwo zostawia więc ślad z nazwiskiem i datą powrotu do sprawy.

Ostrzeżenie CSIRT KNF ma dotrzeć także bez poczty

Sekcja 15 opisuje współpracę z CSIRT KNF. Podmiot powinien utrzymywać całodobową zdolność odbierania ostrzeżeń CSIRT KNF i zapewnić kanał zastępczy na wypadek niedostępności poczty lub systemu zgłoszeniowego. Spełnienie tego wymogu widać dopiero wtedy, gdy poczta banku nie działa.

Punkt 17 h łączy oba wątki. Bank ma przećwiczyć incydent u dostawcy razem z komunikacją z CSIRT KNF. Takie ćwiczenie sprawdza naraz rejestr, plan ciągłości i kanał kontaktu.

Modele AI mogą przyspieszyć ataki, a ich wynik nie powinien być jedyną podstawą decyzji

Według sekcji 12 rozwój modeli AI może skrócić czas między ujawnieniem podatności a próbami jej wykorzystania. Dla banku może to oznaczać mniej czasu na wdrożenie poprawki, zanim pojawią się pierwsze próby ataku.

Ta sama sekcja stawia granicę po drugiej stronie. Wynik modelu AI nie powinien być jedyną podstawą krytycznej decyzji o bezpieczeństwie, fraudzie, blokadzie klienta lub transakcji. Bank, który używa modeli do wykrywania fraudu, potrzebuje więc opisu, co poza wynikiem modelu stoi za decyzją o blokadzie.

Rekomendacja nie mówi, co grozi za jej pominięcie

Dokument i strona MC nie opisują skutków niestosowania rekomendacji. Nie mówią też, czy KNF będzie ją uwzględniać w nadzorze. Rekomendacja nie podaje terminów wdrożenia. Ministerstwo nie podało, które sektory dostaną kolejne rekomendacje i kiedy.

Nie ma więc podstaw, żeby nazywać dokument wiążącym. Lista dowodów z sekcji 16 i priorytety z sekcji 17 dają jednak bankowi gotowy zestaw pytań, który audyt wewnętrzny może zadać bez czekania na stanowisko nadzoru.

Trzy sprawdzenia na początek

Zespół zgodności może porównać własny rejestr dostawców z sekcją 9.1 i sprawdzić, czy przy każdej usłudze widać funkcję biznesową, plan ciągłości i ścieżkę obsługi incydentu. Zespół bezpieczeństwa może sprawdzić, kto odbiera ostrzeżenia CSIRT KNF w nocy i w weekend oraz jaki kanał zadziała, gdy poczta jest niedostępna. Właściciel ryzyka ICT może wybrać jedną usługę o wysokiej krytyczności i zaplanować test wyjścia: pobranie danych, odcięcie integracji, zmianę poświadczeń.

Rekomendacja 2026-67a-10 mierzy bank tym, co potrafi zrobić z rejestrem, planem wyjścia i kanałem do CSIRT KNF w czasie incydentu. Ćwiczenie z incydentem u dostawcy pozwala sprawdzić je przed prawdziwą awarią.

Źródła

Redakcja cyberinsight.pl.