Sześć dni po wykryciu cyberataku na ePUAP Ministerstwo Cyfryzacji i Centralny Ośrodek Informatyki (COI) ogłosiły 16 listopada 2026 r. zakończenie głównego etapu przywracania e-usług. Na liście usług dostępnych przez ePUAP COI podaje jednak cztery pozycje, a resztę zapowiada „stopniowo”. Firma, która składa przez ePUAP pisma i wnioski, potrzebuje na ten czas innej drogi do urzędu i dowodu, że próbowała.

Od wpisu ministra do odłączenia systemu

Wieczorem 10 listopada minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski napisał na X: „Wykryty i zatrzymany został cyberatak na państwowy system ePUAP”. Według Polsat News wpis pojawił się o 20:59. W tym samym wpisie minister dodał: „Infrastruktura Centralnego Ośrodka Informatyki jest bezpieczna”.

Dyrektor biura komunikacji Ministerstwa Cyfryzacji Marek Gieorgica powiedział PAP, że ePUAP odłączono prewencyjnie i że „nie jest tak, że przez ten atak system został jakoś naruszony”. Dodał, że „obecnie nie można zadeklarować konkretnego terminu” przywrócenia systemu. Jego słowa przytacza Wirtualnemedia.pl za PAP, podobnie jak informację, że incydent bada ABW.

Co wróciło 16 listopada

Komunikat MC i COI z 16 listopada wymienia usługi, z których korzysta najwięcej osób i które wróciły najpierw. To wniosek o wydanie dowodu osobistego, zgłoszenie zbycia lub nabycia pojazdu, odpis aktu stanu cywilnego i zgłoszenie narodzin dziecka. Pozostałe rozwiązania „będą stopniowo uruchamiane w najbliższym czasie”. Dat komunikat nie podaje.

Wersja komunikatu na stronie COI ma dwie listy. Przez ePUAP działają cztery usługi: pismo ogólne do podmiotu publicznego, zbycie lub nabycie pojazdu, zgoda na wydanie paszportu i wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Lista e-Doręczeń liczy 39 pozycji. Komunikat nie mówi, jak złożyć sprawę spoza tych list. Firma sprawdza więc przy każdym piśmie, jaki kanał urząd w tej sprawie przyjmuje i czy wystarczy pismo ogólne. Obie listy mogą się zmieniać z dnia na dzień, a opisany tu stan pochodzi z komunikatu z 16 listopada.

Czego komunikaty nie mówią

Ani wpis ministra, ani komunikat COI nie opisują, na czym polegał atak i kto za nim stoi. Oficjalnie nikt nie podał też, czy wyciekły dane użytkowników, ani kiedy ePUAP wróci w pełni. Wypowiedzi ministra i ministerstwa znamy z relacji Polsat News i PAP. Komunikatu urzędowego z opisem incydentu wśród cytowanych źródeł nie ma. Postępowanie ABW trwa, więc nie zgadujemy sprawcy ani skali.

COI radzi zachowywać potwierdzenia prób załatwienia spraw urzędowych i pilnować obowiązujących terminów. Komunikat nie mówi, jak niedostępność ePUAP wpływa na terminy w konkretnych sprawach. Tę ocenę firma powinna zlecić prawnikowi, który prowadzi daną sprawę.

Potwierdzenia prób najprościej zbierać na bieżąco, w dniu nieudanej próby, a nie odtwarzać je tydzień później z pamięci.

Fałszywe wezwania do ponownego logowania

COI ostrzega, że cyberprzestępcy mogą rozsyłać fałszywe SMS-y i e-maile o konieczności ponownego zalogowania, aktualizacji danych lub potwierdzenia dostępu. Pretekst pasuje do sytuacji. Pracownik, który przez kilka dni nie mógł wysłać pisma przez ePUAP, czeka na wiadomość o powrocie usługi i prośba o ponowne logowanie wygląda dla niego naturalnie.

Firma może wysłać zespołowi, który obsługuje korespondencję z urzędami, ostrzeżenie COI i jedną zasadę: do ePUAP pracownicy wchodzą z zapisanego adresu, a nie z linku w SMS-ie czy e-mailu.

Lista spraw i zastępczy kanał

Zespół, który pisze do urzędów, zaczyna od spisu spraw prowadzonych przez ePUAP. Chodzi o pisma, wnioski i odbiór korespondencji. Przy każdej sprawie zapisuje zastępczy kanał, który urząd w tej sprawie dopuszcza: e-Doręczenia, gdy usługa jest na liście 39 pozycji, pocztę albo wizytę w urzędzie. Do tego dochodzą zrzuty ekranu z datą i godziną nieudanej próby oraz potwierdzenia nadania, jeśli pismo poszło inną drogą.

Dla zarządu ePUAP po 10 listopada to wpis do planu ciągłości działania. Państwowa usługa cyfrowa, przez którą firma wysyła pisma z terminem, jest zależnością jak każdy zewnętrzny dostawca. Wpis w planie odpowiada na trzy pytania: które sprawy idą przez ePUAP, jaki kanał je zastępuje i kto zbiera dowody niedostępności.

Firma, która przed terminem sprawdziła, jaki zastępczy kanał urząd przyjmie dla jej pisma, nie musi czekać na pełny powrót ePUAP, żeby to pismo złożyć.

Komunikat z 16 listopada nie podaje daty powrotu pozostałych usług. Kto czeka na tę datę z pismem w szufladzie, uzależnia swój termin od harmonogramu, którego nikt nie ogłosił.

Źródła

Redakcja cyberinsight.pl.